Dissociatie
Heb je ooit het gevoel gehad dat je er wel bent, maar toch niet helemaal aanwezig bent? Dat je omgeving vreemd of onwerkelijk aanvoelt, alsof je naar een film kijkt?
Of dat je plots stukken van een gesprek of gebeurtenis niet meer kunt herinneren?
Voor mensen die ingrijpende of langdurige stress hebben meegemaakt, kunnen dit tekenen zijn van dissociatie.
Dissociatie kan verwarrend en soms beangstigend zijn, zeker als je niet begrijpt wat er gebeurt. Veel mensen denken dat ze de controle verliezen of "gek worden".
Toch is dissociatie geen teken van zwakte of een psychose.
Het is een bekende reactie van het brein op overweldigende stress of trauma.
Op deze pagina
Wat is dissociatie?
Mogelijke klachten
Herstel
Wat is dissociatie?
Het woord dissociatie betekent letterlijk 'loskoppelen' of 'uiteenvallen'.
In de psychologie verwijst het naar een toestand waarbij bepaalde gedachten, gevoelens, herinneringen of waarnemingen tijdelijk minder met elkaar verbonden zijn.
Dissociatie is een automatisch beschermingsmechanisme van het brein.
Wanneer een situatie te overweldigend, bedreigend of emotioneel te zwaar is, kan het zenuwstelsel als het ware afstand creëren tussen jou en wat je op dat moment ervaart. Hierdoor wordt de impact van de gebeurtenis tijdelijk verminderd.
Iedereen kan in lichte mate dissociëren.
Denk bijvoorbeeld aan helemaal opgaan in een boek of autorijden zonder je de hele rit bewust te herinneren. Bij mensen die een trauma of langdurige onveiligheid hebben meegemaakt, kan dissociatie echter veel sterker voorkomen en het dagelijks leven beïnvloeden.
Dissociatie is geen bewuste keuze en betekent niet dat er iets "mis" is met je.
Het is een manier waarop je brein je probeert te beschermen wanneer de spanning groter wordt dan wat je op dat moment kunt verwerken.
Hoe voelt dissociatie?
Dissociatie kan zich op veel verschillende manieren uiten.
Sommige mensen merken nauwelijks iets. Anderen ervaren het als één van de meest verwarrende klachten die ze kennen.
Je kunt bijvoorbeeld:
Kan dissociatie verminderen?
Ja. Wanneer je leert begrijpen waarom je dissocieert en je zenuwstelsel zich weer veiliger gaat voelen, nemen de klachten bij veel mensen geleidelijk af. Dat gebeurt meestal stap voor stap.
Behandeling richt zich vaak niet alleen op het verwerken van trauma, maar ook op het leren herkennen van signalen, het reguleren van stress en het opnieuw contact maken met jezelf en je omgeving.
Veel mensen ervaren baat bij:
Onthoud dit
Dissociatie betekent niet dat je gek bent. Het betekent ook niet dat je zwak bent.
Vaak is het een teken dat je brein ooit een manier heeft gevonden om je te beschermen tegen iets wat op dat moment te groot was om alleen te dragen.
Dat beschermingsmechanisme kan later nog steeds actief zijn, ook wanneer het gevaar allang voorbij is. Met de juiste begeleiding is het mogelijk om opnieuw meer verbinding te ervaren met jezelf, je lichaam en de wereld om je heen.
Belangrijke informatie
Ge doet ertoe is een platform voor informatie, herkenning en verbinding.
Heb je dringend hulp nodig of voel je je niet veilig?
Neem dan contact op met je huisarts, een psycholoog of de hulpdiensten in jouw regio. Deze website kan professionele hulp niet vervangen.