Leestijd: 5 minuten
Er zijn van die momenten waarop uw hoofd iets zegt en ge het meteen gelooft.
Niet omdat ge daar bewust voor kiest. Het gebeurt gewoon.
Een bericht waarop iemand niet meteen antwoordt. Mijn hoofd: hij is boos.
Een stilte tijdens een gesprek. Mijn hoofd: ik heb iets verkeerd gedaan.
Iemand die anders reageert dan verwacht. Mijn hoofd: zie je wel, er is iets mis.
En voor ik het goed en wel besef, ben ik niet meer gewoon aan het denken. Ik ben aan het invullen. Aan het voorspellen. Aan het zoeken naar gevaar in iets waar misschien helemaal geen gevaar is.
Ik heb dat lang niet doorgehad. Ik dacht dat ik gewoon een denker was. Dat ik gevoelig was. Dat ik dingen snel aanvoelde. Dat ik goed kon inschatten wat anderen nodig hadden. Tot ik begon te beseffen dat er een verschil is tussen iets aanvoelen en iets invullen. En dat verschil kan behoorlijk groot zijn.
Mijn hoofd was mij voortdurend een stap voor
Ik herinner me momenten waarop er eigenlijk nog niets gebeurd was, maar ik in mijn hoofd al drie scenario's verder zat. Iemand zei iets korter dan anders en ik voelde spanning. Was die persoon kwaad? Had ik iets verkeerd gezegd? Had ik te veel gevraagd? Moest ik iets rechtzetten? Moest ik mijn woorden anders kiezen?
Voor de ander was het gesprek misschien gewoon een gesprek. Voor mij was het ondertussen een probleem dat opgelost moest worden. En het vreemde was: ik merkte vaak niet eens dat ik dat deed.
Mijn gedachten voelden niet als gedachten. Ze voelden als waarnemingen. Als feiten. Als een soort innerlijke radar die mij vertelde wat er aan de hand was. Alleen bleek die radar niet altijd de werkelijkheid te meten. Soms mat hij vooral mijn angst.
"Een gedachte kan heel overtuigend zijn en toch niet waar zijn."
Misschien herkent ge dit
Ge krijgt een bericht van iemand en er staat alleen: “Oké.” Ge leest het opnieuw. Oké.
Maar uw hoofd maakt er iets anders van. “Waarom zo kort?” “Is die kwaad?” “Heb ik iets verkeerd gedaan?” “Moet ik nog iets sturen?” En voor ge het weet, zijt ge bezig met een gesprek dat eigenlijk alleen in uw hoofd plaatsvindt.
Of ge stuurt een bericht en krijgt geen antwoord. Eerst denkt ge: die zal wel druk zijn. Een uur later: misschien heeft die geen zin om met mij te praten. Twee uur later: ik heb waarschijnlijk iets verkeerd gedaan.
En tegen de avond voelt die gedachte bijna als een zekerheid.
Terwijl ge eigenlijk nog altijd maar één feit hebt: Er is geen antwoord gekomen. De rest hebt ge erbij gedacht.
Dat inzicht heeft mij veel geleerd. Want een gedachte kan heel overtuigend zijn en toch niet waar zijn.
Wanneer een gedachte een verhaal wordt
Ons hoofd houdt niet zo van onzekerheid. Als we iets niet weten, proberen we het in te vullen. Dat kan ontzettend snel gaan. Een blik wordt een oordeel. Een stilte wordt afwijzing. Een vergissing wordt bewijs dat ge niet goed genoeg zijt. Een lichamelijke sensatie wordt een waarschuwing dat er iets mis is. En hoe vaker ge een bepaald verhaal denkt, hoe vertrouwder het wordt. Dat is misschien nog het gevaarlijkste eraan. Niet dat ge een verkeerde gedachte hebt. Maar dat ge op den duur vergeet dat het een gedachte ís. Ik heb mezelf jarenlang afgevraagd waarom ik zo vaak twijfelde. Aan mezelf. Aan mijn keuzes. Aan wat iemand bedoelde. Aan wat ik voelde. Maar soms was het probleem niet dat ik te weinig antwoorden had. Het probleem was dat ik te snel geloofde wat mijn hoofd ervan maakte.
Maar wat als mijn gevoel wél klopt?
Dat is natuurlijk de moeilijke vraag. Want nee, ge moet niet al uw gedachten wantrouwen. En ge moet ook niet tegen uzelf zeggen dat alles maar positief moet zijn. Soms klopt uw gevoel. Soms voelt iets inderdaad niet goed. Soms merkt ge iets op wat ge nog niet onder woorden kunt brengen. Maar ook dan hoeft de eerste gedachte niet meteen de conclusie te zijn. Dat werd voor mij een belangrijk verschil. Ik mag iets voelen zonder meteen te weten wat het betekent. Ik mag denken: “Dit voelt niet goed.” Zonder onmiddellijk te besluiten: “Dus er is iets mis.” Dat kleine stukje ruimte tussen gevoel en conclusie heeft voor mij veel veranderd.
"Ons hoofd houdt niet zo van onzekerheid. Als we iets niet weten, proberen we het in te vullen."
De vraag die alles een beetje veranderde
Op een bepaald moment begon ik mezelf één simpele vraag te stellen: “Is dit een feit, of is dit wat mijn hoofd ervan maakt?” Niet altijd. Niet perfect. En eerlijk gezegd: soms pas nadat ik al volledig in mijn eigen verhaal was meegegaan.
Maar steeds vaker. “Hij antwoordt niet.” Dat is een feit. “Hij is kwaad op mij.” Dat is een interpretatie.
“Ik voel spanning.” Dat is een gevoel. “Er gaat iets mis.” Dat is een voorspelling. Het verschil lijkt klein. Maar het geeft ruimte. Want als iets een feit is, kan ik ermee omgaan. Maar als iets een gedachte, interpretatie of voorspelling is, mag ik er even naar kijken voordat ik ernaar handel.
Ik hoef niet elke gedachte op te lossen
Dat vind ik misschien wel één van de moeilijkste dingen om te leren. Niet elke gedachte vraagt om een antwoord.
Niet elke angst vraagt om geruststelling. Niet elke onzekerheid moet onmiddellijk opgelost worden. Soms mag een gedachte er gewoon zijn. “Misschien vindt die persoon mij niet leuk.” Oké. Dat is een gedachte.
Ik hoef niet meteen te gaan analyseren waarom. Ik hoef geen bericht te sturen om zekerheid te krijgen. Ik hoef niet opnieuw het gesprek te reconstrueren. Ik mag de gedachte laten bestaan zonder haar de leiding te geven.
En dat is iets anders dan gedachten onderdrukken. Het is eerder leren kijken. Zoals ge naar een trein kijkt die voorbijrijdt.
Ge ziet hem. Ge weet dat hij er is. Maar ge hoeft er niet op te springen en zeker al niet te weten waar hij naartoe gaat.
En soms betrap ik mezelf nog altijd
Dat wil ik er ook eerlijk bij zeggen. Ik heb mijn gedachten niet “onder controle”. Dat zou trouwens alweer een gedachte kunnen zijn waar ik mezelf mee onder druk zet. Ik heb nog altijd momenten waarop mijn hoofd sneller gaat dan de werkelijkheid. Waarop ik iets invul. Waarop ik mezelf betrap op piekeren. Het verschil is dat ik het nu sneller herken.
Ik kan soms midden in een gedachte zitten en denken: Wacht eens even. Wat weet ik eigenlijk echt? En wat ben ik nu aan het invullen? Dat moment. Dat kleine moment van afstand. Daar zit voor mij keuzevrijheid.
Niet in het feit dat ik nooit meer angstige of negatieve gedachten heb. Maar in het feit dat ik niet elke gedachte hoef te geloven.
"Ik heb nog altijd momenten waarop mijn hoofd sneller gaat dan de werkelijkheid."
Misschien doet ge dit ook
Misschien leest ge een bericht soms vijf keer omdat ge probeert te ontdekken wat iemand “echt” bedoelt.
Misschien voelt ge u schuldig wanneer iemand stil is. Misschien maakt ge in uw hoofd gesprekken die nog moeten plaatsvinden. Misschien denkt ge vaak vooruit. Wat als dit gebeurt? Wat als die persoon dat zegt? Wat als ik het verkeerd doe? Wat als het misgaat? En misschien noemt ge dat gewoon nadenken.
Terwijl ge eigenlijk voortdurend probeert om zekerheid te creëren in een wereld waarin ge die nooit helemaal kunt hebben. Ik herken dat. Meer dan ik zou willen toegeven.
Maar ik leer steeds meer dat rust niet ontstaat doordat ik eindelijk alle antwoorden heb.
Rust ontstaat soms doordat ik durf te zeggen: “Ik weet het niet.” En: “Dat hoef ik nu ook nog niet te weten.”
Misschien is dat wel een van de meest bevrijdende dingen die ik geleerd heb. Mijn gedachten zijn niet mijn vijand. Maar ze zijn ook niet altijd de waarheid. Ze zijn gedachten. En ik mag luisteren. Ik mag onderzoeken. Ik mag twijfelen.
En uiteindelijk mag ik zelf kiezen wat ik ermee doe.
Reactie plaatsen
Reacties
Wow Magali. Zeer goed en helder geschreven! Ik denk dat je daar de belevenis van veel (vrouwen) gevoiced heb. Ik herkende mij hardt in dat wegcijferen, die onmacht, die ziel die in brand staat en schreeuwt "genoeg".
Echt mooi!
Qua psychologie, theorie en neurologie kan ik ook niet direct iets vinden dat fout is. Nu, dat is wel met de kanttekening dat de meeste psychologische theorieën zijn juist dat: Theorieën. Interpretaties van de variabelen die men waarneem, die op een vak als psychologie erg op interpretatie vatbaar is. Dat gezegd, binnen het paradigma van trauma, psychologie en cognitieve beleving dat ik persoonlijk volg en het meest toepasbaar vindt, kan ik enkel beamen dat je het zeer sterk op de korrel neem.
Het is een blootte, ongezouten onthulling van de innerlijke wereld en waarneming van iemand die aan zijn trauma's werkt. Zeer sterk.
Supermooi geschreven en verwoord Magali! Ik denk dat velen zichzelf hierin zullen herkennen.
Prachtig, puur.